Khi quyết định miễn học phí cho học sinh từ mầm non đến THPT được công bố, nhiều phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 1 đang băn khoăn về các khoản chi phí khác, đặc biệt là phí bán trú. Bài viết này Bé vào lớp 1 sẽ giải đáp thắc mắc về vấn đề chi phí bán trú cho học sinh lớp 1 có được miễn hay không, cũng như cung cấp các thông tin liên quan đến chính sách miễn giảm và mức thu hiện nay.
Chi phí bán trú lớp 1 không nằm trong diện miễn học phí 2025
Theo quyết định mới nhất của Bộ Chính trị, từ năm học 2025-2026, học sinh từ mầm non đến THPT tại các trường công lập trên toàn quốc sẽ được miễn toàn bộ học phí. Đây là chính sách nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình và đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục. Tuy nhiên, cần phải làm rõ rằng phí bán trú lớp 1 không nằm trong diện được miễn theo chính sách này.
Chi phí bán trú được xem là một khoản phí dịch vụ riêng biệt, không thuộc phạm vi của học phí chính thức. Khoản phí này được sử dụng để chi trả cho bữa ăn của học sinh, chi phí chăm sóc, giám sát và các hoạt động khác trong thời gian bán trú tại trường. Vì vậy, ngay cả khi học phí được miễn, phụ huynh vẫn phải chi trả khoản phí bán trú cho con em mình.
Theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh thành, chi phí bán trú được xác định dựa trên các yếu tố như: chi phí thực phẩm, nhân công chế biến, cơ sở vật chất phục vụ ăn uống và sinh hoạt của học sinh. Mức phí này có thể khác nhau tùy theo từng địa phương và điều kiện kinh tế xã hội của mỗi vùng miền.
Mặc dù không được miễn theo chính sách miễn học phí 2025, nhưng phí bán trú vẫn có thể được miễn giảm theo các chính sách an sinh xã hội khác dành cho những đối tượng học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, con em gia đình chính sách, hoặc học sinh ở vùng sâu vùng xa.
Phụ huynh cần lưu ý rằng, khi đăng ký cho con tham gia chương trình bán trú tại trường, sẽ có thông báo cụ thể về mức phí và phương thức đóng phí. Việc nắm rõ thông tin này giúp gia đình chủ động trong việc lập kế hoạch tài chính cho năm học mới của con.
Phân biệt giữa học phí và chi phí bán trú trong giáo dục tiểu học
Để hiểu rõ tại sao chi phí bán trú không nằm trong diện miễn học phí, chúng ta cần phân biệt rõ hai khái niệm này trong hệ thống giáo dục tiểu học tại Việt Nam.
Học phí là khoản tiền phụ huynh phải đóng để con được theo học tại trường, bao gồm chi phí giảng dạy cơ bản, sử dụng cơ sở vật chất phục vụ học tập và các hoạt động giáo dục chính khóa theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là khoản phí chính thức mà mọi học sinh đều phải đóng (trước khi có chính sách miễn học phí).
Chi phí bán trú lại là khoản phí dịch vụ riêng biệt, được tính toán dựa trên nhu cầu thực tế và tự nguyện của học sinh và phụ huynh. Khoản phí này bao gồm:
– Tiền ăn trưa và ăn nhẹ giữa giờ (chiếm tỷ lệ lớn nhất)
– Chi phí nhân viên phục vụ, cấp dưỡng, giáo viên trực bán trú
– Chi phí điện, nước, vệ sinh, bảo quản đồ dùng cá nhân
– Chi phí tổ chức các hoạt động vui chơi, nghỉ ngơi giữa giờ
Theo quy định tại Thông tư liên tịch số 09/2016/TTLT-BGDĐT-BTC-BLĐTBXH, chi phí bán trú được xác định là khoản thu dịch vụ, nằm ngoài học phí chính thức và do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định mức trần.
Điểm khác biệt quan trọng là học phí mang tính bắt buộc, áp dụng cho tất cả học sinh (trước khi có chính sách miễn), trong khi chi phí bán trú mang tính tự nguyện, phụ huynh có quyền lựa chọn cho con tham gia chương trình bán trú hoặc không. Chính vì tính chất dịch vụ và tự nguyện này mà chi phí bán trú không nằm trong phạm vi miễn giảm của chính sách miễn học phí 2025.
Thực tế cho thấy, tại nhiều trường tiểu học, đặc biệt ở khu vực thành thị, tỷ lệ học sinh tham gia bán trú lên đến 80-90%, cho thấy nhu cầu thực tế về dịch vụ này rất cao do đặc thù công việc của phụ huynh và xu hướng phát triển của giáo dục toàn thời gian.
Mức thu phí bán trú lớp 1 tại các trường công lập hiện nay
Mức thu phí bán trú cho học sinh lớp 1 tại các trường công lập hiện nay khá đa dạng, phản ánh sự khác biệt về điều kiện kinh tế và chính sách của từng địa phương. Dựa trên dữ liệu khảo sát từ các Sở Giáo dục và Đào tạo năm học 2023-2024, mức thu phí bán trú dao động từ 15.000 đồng đến 40.000 đồng/ngày tùy theo khu vực và loại hình trường học.
Tại Hà Nội, mức thu phí bán trú cho học sinh tiểu học dao động từ 22.000 đồng đến 30.000 đồng/suất ăn, chưa bao gồm phí chăm sóc bán trú khoảng 150.000 đồng đến 250.000 đồng/tháng. Tại TP.HCM, mức thu phí bán trú dao động từ 20.000 đồng đến 35.000 đồng/suất ăn, với phí chăm sóc bán trú từ 120.000 đồng đến 200.000 đồng/tháng.
Các tỉnh thành khác như Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ có mức thu trung bình từ 18.000 đồng đến 25.000 đồng/suất ăn. Tại các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, mức thu thấp hơn, chỉ từ 15.000 đồng đến 20.000 đồng/suất ăn, do điều kiện kinh tế địa phương còn nhiều khó khăn.
Tổng chi phí bán trú hàng tháng mà phụ huynh phải chi trả dao động từ 400.000 đồng đến 1.000.000 đồng/tháng, tùy thuộc vào số ngày học trong tháng và mức thu của từng trường. Con số này chiếm tỷ lệ không nhỏ trong tổng chi phí giáo dục mà các gia đình phải bỏ ra cho con em mình.
Khác biệt giữa các vùng miền và loại hình trường học
Sự chênh lệch về mức thu phí bán trú giữa các vùng miền rất đáng kể. Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, mức phí cao hơn so với các tỉnh thành khác do chi phí nhân công, thực phẩm và vận hành cao hơn. Theo thống kê, chênh lệch giữa khu vực thành thị và nông thôn có thể lên đến 30-40%.
Ngay cả trong cùng một thành phố, mức phí cũng khác nhau giữa các quận, huyện. Ví dụ tại Hà Nội, các trường tiểu học ở quận Ba Đình, Hoàn Kiếm có mức thu cao hơn so với các trường ở huyện ngoại thành như Sóc Sơn, Mê Linh.
Loại hình trường học cũng ảnh hưởng đến mức phí. Các trường tiểu học chất lượng cao có mức thu phí bán trú cao hơn so với trường tiểu học thông thường. Chẳng hạn, tại các trường tiểu học thông thường ở Hà Nội, mức phí bán trú khoảng 22.000-25.000 đồng/suất, trong khi tại các trường tiểu học chất lượng cao, mức phí có thể lên đến 30.000-40.000 đồng/suất.
Cơ sở vật chất phục vụ bán trú ảnh hưởng đến mức phí
Cơ sở vật chất dành cho hoạt động bán trú là yếu tố quan trọng quyết định mức phí. Các trường có nhà ăn riêng, bếp đạt chuẩn ATVSTP, phòng nghỉ trưa thoáng mát, trang thiết bị hiện đại thường có mức phí cao hơn.
Tại các trường tiểu học được đầu tư tốt, học sinh được nghỉ trưa trong phòng có điều hòa, giường riêng, có khu vực vui chơi giải trí, phòng đa năng cho các hoạt động ngoại khóa trong giờ nghỉ trưa. Ngược lại, một số trường có cơ sở vật chất còn hạn chế, học sinh phải nghỉ trưa ngay tại lớp học, không có không gian riêng cho hoạt động bán trú, thì mức phí thường thấp hơn.
Chất lượng bữa ăn cũng là yếu tố quyết định mức phí. Các trường có thực đơn đa dạng, đảm bảo dinh dưỡng, sử dụng nguyên liệu chất lượng cao, có kiểm soát nguồn gốc thực phẩm chặt chẽ thường có mức phí cao hơn. Một số trường còn cung cấp thực đơn đặc biệt cho học sinh có nhu cầu ăn kiêng hoặc dị ứng thực phẩm, điều này cũng ảnh hưởng đến chi phí vận hành bếp ăn.
Nhìn chung, mức phí bán trú phản ánh chất lượng dịch vụ và điều kiện cơ sở vật chất mà nhà trường cung cấp. Phụ huynh cần cân nhắc giữa chi phí và chất lượng để lựa chọn phương án phù hợp nhất cho con em mình.
Chính sách miễn giảm phí bán trú cho học sinh lớp 1
Mặc dù phí bán trú không nằm trong diện miễn học phí theo chính sách mới, nhiều địa phương và trường học vẫn có những chính sách miễn giảm riêng đối với khoản phí này. Các chính sách này nhằm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, đảm bảo mọi trẻ em đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ bán trú chất lượng.
Theo Thông tư liên tịch số 09/2016/TTLT-BGDĐT-BTC-BLĐTBXH, một số đối tượng học sinh thuộc diện chính sách sẽ được xem xét miễn giảm phí bán trú. Chính sách miễn giảm phí bán trú được thực hiện dựa trên nguyên tắc hỗ trợ đối tượng yếu thế, khó khăn, góp phần thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục.
Cụ thể, mức miễn giảm phí bán trú thường từ 50% đến 100%, tùy theo đối tượng và hoàn cảnh cụ thể. Trong đó, miễn 100% phí bán trú thường áp dụng cho những trường hợp đặc biệt khó khăn như con em gia đình hộ nghèo ở vùng khó khăn, trẻ mồ côi không nơi nương tựa. Miễn giảm 50% phí bán trú áp dụng cho các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn ở mức độ trung bình.
Ngoài ra, nhiều địa phương còn có những chính sách riêng, mở rộng đối tượng được miễn giảm phí bán trú so với quy định chung. Ví dụ, tại Hà Nội, ngoài các đối tượng theo quy định của trung ương, thành phố còn hỗ trợ thêm cho con em gia đình có công với cách mạng, con em các hộ cận nghèo.
Đối tượng được miễn giảm theo quy định
Dựa trên các văn bản pháp lý hiện hành và chính sách của các địa phương, những đối tượng sau thường được xem xét miễn giảm phí bán trú:
1. Học sinh là con liệt sĩ, con thương binh, bệnh binh, con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.
2. Học sinh mồ côi cả cha lẫn mẹ hoặc bị tàn tật, khuyết tật có khó khăn về kinh tế.
3. Học sinh thuộc hộ nghèo theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.
4. Học sinh là con của người dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
5. Học sinh là con của hộ cận nghèo (tùy chính sách của từng địa phương).
6. Học sinh bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh.
7. Học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn do Hội đồng xét duyệt cấp trường xác nhận.
Theo số liệu thống kê từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, khoảng 15-20% học sinh tiểu học trong cả nước thuộc diện được xem xét miễn giảm phí bán trú theo các tiêu chí trên. Tỷ lệ này cao hơn ở các vùng nông thôn, miền núi và có xu hướng thấp hơn ở các khu vực thành thị.
Thủ tục và hồ sơ xin miễn giảm
Để được miễn giảm phí bán trú, phụ huynh cần thực hiện các thủ tục và chuẩn bị hồ sơ theo quy định. Quy trình xin miễn giảm phí bán trú thường diễn ra vào đầu năm học hoặc khi có phát sinh đối tượng mới.
Hồ sơ xin miễn giảm phí bán trú thường bao gồm:
1. Đơn đề nghị miễn, giảm phí bán trú (theo mẫu của nhà trường).
2. Bản sao giấy khai sinh của học sinh.
3. Giấy chứng nhận hộ nghèo, cận nghèo (nếu thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo).
4. Giấy xác nhận khuyết tật (nếu học sinh khuyết tật).
5. Giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng chính sách (Thẻ thương binh, Giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ…).
6. Các giấy tờ khác theo yêu cầu cụ thể của từng địa phương.
Quy trình xét duyệt miễn giảm phí bán trú thường như sau:
Bước 1: Phụ huynh nộp hồ sơ cho giáo viên chủ nhiệm.
Bước 2: Giáo viên chủ nhiệm tổng hợp hồ sơ và chuyển lên Ban giám hiệu.
Bước 3: Hội đồng xét duyệt cấp trường họp xét duyệt.
Bước 4: Trường lập danh sách đề nghị và chuyển lên Phòng Giáo dục và Đào tạo.
Bước 5: Phòng Giáo dục và Đào tạo phê duyệt danh sách.
Thời gian xét duyệt thường kéo dài từ 15 đến 30 ngày làm việc. Sau khi được phê duyệt, học sinh sẽ được miễn giảm phí bán trú theo mức đã được xét duyệt, thường áp dụng từ tháng được phê duyệt đến hết năm học.
Phụ huynh cần lưu ý chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và nộp đúng thời hạn để quá trình xét duyệt diễn ra thuận lợi. Đồng thời, cần cập nhật thường xuyên những thay đổi về chính sách miễn giảm phí bán trú tại địa phương mình.
>>> Xem thêm: Giấy tờ đăng ký lớp 1 để được miễn học phí là gì?
Giải pháp tiết kiệm chi phí bán trú cho phụ huynh học sinh
Trong bối cảnh chi phí bán trú không nằm trong diện miễn theo chính sách miễn học phí 2025, nhiều phụ huynh đang tìm kiếm các giải pháp để tiết kiệm chi phí này mà vẫn đảm bảo con em được chăm sóc tốt trong giờ bán trú. Sau đây là một số giải pháp thiết thực mà phụ huynh có thể cân nhắc.
Trước hết, phụ huynh cần tìm hiểu kỹ các chính sách hỗ trợ hiện có tại địa phương. Ngoài các đối tượng được miễn giảm theo quy định chung, nhiều địa phương và trường học có chính sách hỗ trợ riêng. Phụ huynh nên chủ động liên hệ với nhà trường để biết thông tin và chuẩn bị hồ sơ kịp thời nếu thuộc diện được hỗ trợ.
Tham gia vào các chương trình hỗ trợ học sinh do các tổ chức xã hội, doanh nghiệp triển khai cũng là một giải pháp hiệu quả. Nhiều doanh nghiệp lớn và tổ chức từ thiện thường có các chương trình tài trợ bữa ăn học đường, hỗ trợ chi phí bán trú cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Phụ huynh có thể tìm hiểu thông tin qua nhà trường hoặc các kênh truyền thông.
Một số trường học đã thực hiện mô hình “Quỹ bán trú tương thân tương ái”, trong đó phụ huynh có điều kiện kinh tế khá giả tự nguyện đóng góp thêm để hỗ trợ các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Phụ huynh có thể đề xuất với Ban đại diện cha mẹ học sinh về việc thành lập quỹ này tại trường con mình đang học.
Đối với các trường có nhiều lựa chọn về hình thức bán trú, phụ huynh có thể cân nhắc lựa chọn gói dịch vụ phù hợp với khả năng tài chính. Một số trường cung cấp nhiều mức phí khác nhau tương ứng với các gói dịch vụ, từ cơ bản đến cao cấp. Phụ huynh có thể chọn gói cơ bản với mức phí thấp hơn mà vẫn đảm bảo các nhu cầu thiết yếu của con.
Một số kinh nghiệm thực tế từ phụ huynh trong việc tiết kiệm chi phí bán trú:
1. Tham gia vào Ban đại diện cha mẹ học sinh để có tiếng nói trong việc quyết định mức phí và giám sát chất lượng dịch vụ bán trú.
2. Liên kết với các phụ huynh khác để thương lượng mức phí hợp lý với nhà trường, đặc biệt đối với các khoản phí ngoài tiền ăn như phí quản lý, phí cơ sở vật chất.
3. Đề xuất với nhà trường về việc cho phép học sinh mang theo một phần thức ăn từ nhà (như trái cây, bánh ngọt) để giảm chi phí.
4. Thành lập các nhóm phụ huynh luân phiên đón con về ăn trưa tại nhà trong những ngày có thể sắp xếp được thời gian.
5. Đối với những trường học gần nhà, phụ huynh có thể sắp xếp đón con về ăn trưa và nghỉ ngơi tại nhà, sau đó đưa con quay lại trường học buổi chiều.
Sắp tới, khi chính sách miễn học phí được triển khai từ năm học 2025-2026, nhiều địa phương có thể sẽ xem xét mở rộng hỗ trợ sang lĩnh vực bán trú. Phụ huynh nên theo dõi sát sao các thông tin từ Phòng Giáo dục và Đào tạo địa phương để cập nhật những chính sách mới.
Mặc dù chi phí bán trú không được miễn theo chính sách miễn học phí, nhưng với sự chủ động tìm hiểu và áp dụng các giải pháp phù hợp, phụ huynh vẫn có thể giảm bớt gánh nặng tài chính mà vẫn đảm bảo con em được chăm sóc tốt trong giờ bán trú tại trường.